Mar
19
Trójfazowy model Uty Frith
Filed Under Czytanie pisanie | Comments Off
Dziecko ucząc się czytać przechodzi kolejne trzy fazy:
- faza logograficzna charakteryzująca się tym, że czytanie jest całkowicie uwarunkowane wzrokowo. Dziecko czyta wyrazy jak obrazki opierając się na takich cechach jak na przykład pierwsza litera, kilka liter zwartych w wyrazie bez względu na ich porządek. Dziecko nie może odczytać wyrazów nieznanych lub bezsensownych. Nie ma świadomości, że litera jest obrazem głoski (brak zdolności odnoszenia litery do odpowiedniego dźwięku). Dziecko ma trudności na tym etapie czytania, gdy zaburzona jest u niego percepcja wzrokowa.
- faza alfabetyczna, czyli zdolność przypisywania dźwiękom znaków. Rozpoczyna się wówczas, gdy dziecko uświadomi sobie istnienie fonemów. Aby odkryć więź litera – dźwięk konieczna jest świadomość, że słowo może być podzielone na fonemy, “które są reprezentowane przez grafemy w ortografii. W fazę tą dziecko wchodzi przez naukę pisania, która wymaga dostrzeżenia związku litera – dźwięk.Nabyta w ten sposób umiejętność zostaje następnie generowana na czytanie. W okresie tym zarówno czytanie jak i pisanie oparte są na dźwięku, stąd pisanie ma charakter fonetyczny. Dziecko potrafi przeczytać wyrazy nieznane i bezsensowne. Ta kompetencja alfabetyczna, czyli zdaniem Frith zdolność przypisywania dźwiękom znaków, jest konieczna, ale nie jest wystarczająca do poprawnego czytania, bowiem nie umożliwia rozróżniania wyrazów nieregularnych. Trudności na tym etapie czytania występują, gdy zaburzona jest u dziecka percepcja słuchowa.
- faza ortograficzna – sprawne czytanie jest efektem połączenia sprawności uzyskanych w poprzednich fazach. Rozpoznawanie wyrazów staje się szybkie, automatyczne. Pojawia się świadomość, że relacja głoska – litera nie jest bezwzględna (inaczej się czyta i pisze). Dziecko czyta i pisze poprawnie. Rozpoczynamy naukę czytania od fazy alfabetycznej. W fazie logograficznej dzieci uczą się same. Jeżeli dziecko ma dobrą pamięć i percepcję wzrokową długo można nie zauważyć trudności z opanowaniem umiejętności czytania i pisania.
Przebieg opisanych faz jest niejednakowy dla nabywania umiejętności czytania i pisania.
Comments
You must be logged in to post a comment.